Batalion dowodzenia IWsp SZ
Nasze miasto Bydgoszcz

Bydgoszcz – miasto w Polsce, położone nad rzeką Brdą, którego wschodni fragment graniczy na Wiśle, siedziba wojewody kujawsko-pomorskiego i największe miasto województwa kujawsko-pomorskiego.

          Bydgoszcz jest jednym z największych w Polsce (8. według liczby ludności, 363 468 mieszkańców; 10. według powierzchni, 175 km²). Stanowi ośrodek gospodarczy, kulturalny i naukowy: na terenie Bydgoszczy działają 3 uniwersytety (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego, Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. J.J. Śniadeckich i Collegium Medicum UMK) oraz Akademia Muzyczna i kilka prywatnych wyższych szkół zawodowych. Miasto stanowi siedzibę starosty powiatu bydgoskiego, a także powiatu grodzkiego. Od 2004 stanowi stolicę diecezji bydgoskiej. Jest także siedzibą wojewódzkiego sądu administracyjnego.

          Bydgoszcz jest członkiem Unii Metropolii Polskich i Związku Miast Polskich.

 

 

 



 

Herb Bydgoszczy
 

Flaga Bydgoszczy


 

 

Bydgoszcz leży na styku krain geograficznych: Kotliny Toruńskiej (rozciąga się od Nieszawy do Nakła nad Notecią), Doliny Fordońskiej, Doliny Noteci, Doliny Brdy, Wysoczyzny Świeckiej, Pojezierza Krajeńskiego i Pojezierza Chełmińskiego.

          Bydgoszcz liczy 366 074 mieszkańców: 195 648 kobiet i 173 175 mężczyzn (dane na 2005) – dane obejmują łącznie: zameldowanych na stałe i czasowo. Ludność w wieku produkcyjnym to około 240 tysięcy. W ostatnich kilkunastu latach występuje stała tendencja wyludniania się miasta, spowodowana starzejącym się społeczeństwem i wyprowadzaniem się poza miasto do gmin ościennych (Osielsko, Białe Błota, Kruszyn, Trzciniec, Osówiec)oraz poza region. Znaczną liczbę migracji mieszkańców stanowi emigracja zarobkowa do Wielkiej Brytanii i Irlandii .

          Specyficzne położenie Bydgoszczy, nad dwoma rzekami, Brdą i Wisłą czy też Kanałem Bydgoskim oraz na dwóch wysoczyznach, skarpie północnej i południowej oraz niecce pomiędzy nimi, sprawia, iż jednoznaczny podział na dzielnice pozostał do dziś nierozstrzygnięty. Stan ten ma miejsce również ze względu na ogromną różnorodność i zawiłą historię bydgoskich osiedli, mających swe korzenie w istniejących na ich terenie folwarkach, majątkach itp.

Do początku XIX w. Bydgoszcz obejmowała miasto lokacyjne w obrębie murów miejskich oraz 3 Przedmieścia: Gdańskie, Kujawskie i Poznańskie. Od czasów Księstwa Warszawskiego (pocz. XIX w.) zaludniło się kolejne przedmieście: Okole, gdzie zbudowano Kanał Bydgoski.

W kolejnych latach przyłączano kolejne osiedla wokół historycznego Starego Miasta. Ówczesne podbydgoskie tereny żywiołowo rozwijały się, aż do 1920, kiedy to nastąpiło 8-krotne zwiększenie powierzchni miasta. Przyłączono wreszcie tereny i tak od dawna związane z miastem, gdzie znajdowała się większość bydgoskich przedsiębiorstw przemysłowych i mieszkała większość pracowników.

W 1973 przyłączono do Bydgoszczy pobliskie miasteczko Fordon położone nad Wisłą, a 4 lata później większość terenów łączących macierzysty rdzeń miasta z Fordonem. Fordon z ok. 5-tysięcznego miasteczka rozwinął się w ciągu ok. 30 lat w prawie 80-tysięczną dzielnicę mieszkaniową o specyficznym klimacie, położoną wśród lasów.

Tradycyjnie Bydgoszcz podzielić można na tzw. Górny i Dolny Taras (nazwy biorą się od osiedli położonych na południowej skarpie i tych położonych poniżej), zespół osiedli willowych położonych wzdłuż Kanału Bydgoskiego (zachód) i rzeki Brdy (północny zachód) oraz Wschodnią Dzielnicę opartą o prawie 100-tysięczny Fordon. Dodatkowo można wyróżnić Północny Pas Rekreacyjny z prawie 1000 ha Leśnym Parkiem Kultury i Wypoczynku "Myślęcinek" oraz teren Zakładów Chemicznych "Zachem" w południowo-wschodniej części miasta z własną siecią dróg i linii autobusowych dla pracowników. Zakłady wykorzystują część terenu, pozostałą porasta las i znajdują się tam pozostałości niemieckiej fabryki dynamitu z czasów wojny.

 


 

Według najnowszych badań, opartych o metodę dendrochronologiczną, gród bydgoski zbudowano w roku 1038. Pierwsza wzmianka o kasztelanie bydgoskim Suzzlaus de Budegac pochodzi z 1238. Wcześniejszą genezę ma osada i zbudowany w XII w. romański kościół pw. św. Idziego. Obecność romańskiego kościoła świadczy o wczesnym zasiedleniu i znaczeniu osady na Szlaku bursztynowym. W tym miejscu omijano Wisłę, pokonując brodem Brdę.

We wczesnym średniowieczu gród graniczny na Kujawach, w XIII w. przejściowo w rękach Krzyżaków. 19 kwietnia 1346 Kazimierz III Wielki nadaje niemieckim zasadźcom, Johannowi Kesselhuth i Konradowi Prawa miejskie. W XVI w. miasto wzbogacone na handlu zbożem i solą. W 1555 otrzymało przywilej zakazujący Żydom osiedlania się w mieście.

W latach 1772-1806 i 1815-1920 Bydgoszcz należała do zaboru pruskiego, (lata 1807-1815 to stołeczność nad departamentem w Księstwie Warszawskim). Po 1815 była stolicą jednej z dwóch rejencji Wielkiego Księstwa Poznańskiego.

W 1773 rozpoczęto budowę Kanału Bydgoskiego, który połączył Brdę z Notecią (a w konsekwencji Wisłę z Odrą). Od XIX w. znaczny rozwój, budowa linii kolejowych do Piły i – dalej – do Berlina, Gdańska, Torunia i Inowrocławia. W XIX w. najbardziej niemieckie miasto zaboru pruskiego (m.in. dzięki sztucznemu administracyjnemu odseparowaniu niemieckiego śródmieścia od polskich przedmieść), po 1920 również silny ośrodek mniejszości niemieckiej.

W granice odrodzonej Polski Bydgoszcz wróciła 20 stycznia 1920, przejęta przez wojska wielkopolskie na mocy traktatu wersalskiego. Obecność w mieście silnego garnizonu niemieckiego uniemożliwiła wcześniej słabo uzbrojonej ludności polskiej miasta wsparcie powstania wielkopolskiego, którego zasięg w szczytowym okresie walk sięgnął wsi Brzoza Bydgoska, 3 km od granic miasta. W okresie II Rzeczypospolitej straciła władze wojewódzkie (tzn. rejencyjne w epoce zaborów) na rzecz najpierw Poznania, a potem Torunia (od 1938).

3 września 1939 doszło do walk jednostek polskich z niemieckimi dywersantami wspomaganymi przez miejscowych Niemców (m.in. członków Hitlerjugend). Część pojmanych Niemców rozstrzelano, innych wysiedlono. Propaganda niemiecka nadała tym wydarzeniom nazwę "Blutsonntag" – "krwawa niedziela" – w polskich źródłach spotyka się nazwę "dywersja bydgoska". Po wkroczeniu Wehrmachtu rozpoczęły się represje na ludności polskiej za udział w "krwawej niedzieli" – egzekucje i wywózki do obozów koncentracyjnych. W czasie II wojny światowej Bydgoszcz (jako Bromberg) włączona została do prowincji Gdańsk/Prusy Zachodnie jako siedziba rejencji). Niemcy zamordowali tu ok. 37 tysięcy mieszkańców.

Po 1945 przeniesiono do Bydgoszczy stolicę województwa pomorskiego z Torunia (w woj. pomorskim Bydgoszcz znalazła się w 1938, wcześniej należała do wielkopolskiego). W 1973 włączono do Bydgoszczy pobliskie miasto Fordon. Od 1 stycznia 1999 miasto jest siedzibą wojewody kujawsko-pomorskiego i rządowej administracji wojewódzkiej.

 

Źródło: Wikipedia, wolna encyklopedia


Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych